Hz. Muhammed (s.a.v.), gelenekte “dua eden peygamber”dir: sabah, akşam, yemekte, yolculukta, sıkıntıda ve sevinçte ettiği yüzlerce dua hadis kitaplarında toplanmıştır. Bu yazıda Peygamber Efendimizin Kur’an’la ilişkili dualarını ve hadislerde en çok tekrar edilen dualarını okunuşu, anlamı ve niyetiyle bulacaksınız.
Peygamberimizin dualarının ortak özelliği kısa, kapsayıcı ve “câmi” olmasıdır; kendisi “kısa ve özlü duaları severdi” (Ebû Dâvûd). Bu yüzden aşağıdaki duaların çoğu tek cümledir ve ezberi kolaydır.
Hz. Muhammed’in (s.a.v.) Duaları: Okunuşu ve Anlamı
1. En çok ettiği dua (Bakara Suresi, 201)
Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhireti haseneten ve kınâ azâben-nâr.
“Rabbimiz! Bize dünyada iyilik, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru.”
Bakara Suresi, 201. ayet (Enes b. Mâlik: “Peygamberimizin en çok ettiği dua buydu”, Buhârî)
Her namazın sonunda, tavafta ve her duanın kapanışında okunur; dünya ve ahiretin tüm iyiliklerini tek cümlede toplar.
2. Sabaha kadar tekrar ettiği ayet (Mâide Suresi, 118)
İn tuazzibhüm fe innehüm ibâdük, ve in tağfir lehüm fe inneke entel-azîzül-hakîm.
“Eğer onlara azap edersen şüphesiz onlar senin kullarındır. Eğer onları bağışlarsan şüphesiz sen Azîz’sin (üstünsün), Hakîm’sin (hikmet sahibisin).”
Mâide Suresi, 118. ayet (Hz. İsa’nın sözü; Ebû Zer: “Peygamberimiz bir gece sabaha kadar bu ayeti tekrar ederek namaz kıldı”, Nesâî)
Bu ayet Kur’an’da Hz. İsa’nın sözü olarak geçer; Peygamberimiz ümmeti için bir gece boyunca bu ayetle dua etmiştir. Başkası için, ümmet için ve sevdiği insanların bağışlanması için okunur.
3. Tefekkür duası (Âl-i İmrân Suresi, 190-191)
İnne fî halkıs-semâvâti vel-ardı vahtilâfil-leyli ven-nehâri le-âyâtin li-ulil-elbâb. Ellezîne yezkürûnallâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cünûbihim ve yetefekkerûne fî halkıs-semâvâti vel-ard, rabbenâ mâ halakte hâzâ bâtılâ, sübhâneke fe-kınâ azâben-nâr.
“Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde akıl sahipleri için elbette deliller vardır. Onlar ayakta, otururken ve yanları üzerinde Allah’ı anar, göklerin ve yerin yaratılışını düşünürler: ‘Rabbimiz, bunu boşuna yaratmadın; seni tenzih ederiz, bizi ateş azabından koru.'”
Âl-i İmrân Suresi, 190-191. ayetler
Peygamberimiz bu ayetler indiğinde Bilâl’e “bu gece öyle ayetler indi ki, okuyup düşünmeyene yazıklar olsun” demiş ve gece namazında ağlayarak okumuştur (İbn Hibbân). Gece kalkınca ve gökyüzüne bakarken okunur.
4. Hidayet, takva, iffet ve gönül zenginliği duası (Müslim)
Allâhümme innî es’elükel-hüdâ vet-tükâ vel-afâfe vel-ğınâ.
“Allah’ım! Senden hidayet, takva, iffet ve gönül zenginliği istiyorum.”
Müslim, Zikir 72
Dört kelimede dünya ve ahiret; gelenekte “en kapsamlı kısa dua” olarak anılır.
5. Âfiyet duası (Ebû Dâvûd)
Allâhümme innî es’elükel-afve vel-âfiyete fid-dünyâ vel-âhirah.
“Allah’ım! Senden dünyada ve ahirette af ve âfiyet (sağlık, esenlik) istiyorum.”
Ebû Dâvûd, Edeb 100
Peygamberimiz “Allah’tan âfiyetten daha sevimli bir şey istenmemiştir” buyurmuştur (Tirmizî). Sağlık ve huzur için sabah-akşam okunur. Bkz. şifa için esma.
6. Sıkıntı duası (Buhârî)
Lâ ilâhe illallâhül-azîmül-halîm, lâ ilâhe illallâhu rabbül-arşil-azîm, lâ ilâhe illallâhu rabbüs-semâvâti ve rabbül-ardı ve rabbül-arşil-kerîm.
“Azîm ve Halîm olan Allah’tan başka ilah yoktur. Büyük Arş’ın Rabbi Allah’tan başka ilah yoktur. Göklerin, yerin ve kerim Arş’ın Rabbi Allah’tan başka ilah yoktur.”
Buhârî, Deavât 27
Peygamberimizin sıkıntı anında okuduğu duadır; kaygı ve darlıkta “Yâ Hayyu yâ Kayyûm bi-rahmetike esteğîs” ile birlikte okunur. Bkz. kaygı için esma.
7. Seyyidü’l-istiğfar: tövbelerin efendisi (Buhârî)
Allâhümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente halaktenî ve ene abdüke ve ene alâ ahdike ve va’dike mesteta’tü, eûzü bike min şerri mâ sana’tü, ebûü leke bi-ni’metike aleyye ve ebûü bi-zenbî fağfir lî fe innehû lâ yağfirüz-zünûbe illâ ente.
“Allah’ım! Sen benim Rabbimsin, senden başka ilah yoktur. Beni sen yarattın, ben senin kulunum; gücüm yettiğince sana verdiğim söz üzereyim. Yaptıklarımın şerrinden sana sığınırım. Bana verdiğin nimetini itiraf ediyorum, günahımı da itiraf ediyorum; beni bağışla, çünkü günahları senden başka bağışlayan yoktur.”
Buhârî, Deavât 2
Peygamberimiz “kim bunu inanarak sabah okur da o gün ölürse cennetliktir; akşam okur da o gece ölürse cennetliktir” buyurmuştur. Sabah ve akşam duasının merkezidir; bkz. sabah duası ve akşam duası.
Peygamberimiz Nasıl Dua Ederdi?
Hadisler Peygamberimizin dua edebini ayrıntıyla anlatır: duaya hamd ve salavatla başlar, ellerini kaldırır, kıbleye döner, dualarını genellikle üç kere tekrar eder, kısa ve kapsamlı cümleleri tercih eder, ümmeti için de dua eder ve “âmin” derdi. “Dua ibadetin özüdür” (Tirmizî) ve “Allah’a en güzel isimleriyle dua edin” (A’raf, 180) onun öğrettiği iki temel ilkedir; esma ile dua etmek için niyete göre esma rehberine bakabilirsiniz.
Kendisi için ettiği en dokunaklı dua, Tâif’te taşlandıktan sonra ettiği duadır: “Allah’ım, gücümün zayıflığını, çaresizliğimi ve insanlar karşısındaki değersizliğimi sana arz ediyorum… Eğer bana gazabın yoksa çektiklerime aldırmam.” Gelenek bunu “yenilginin duası” diye anar ve her kırılma anında okunmasını tavsiye eder.
Peygamberimizin Duaları Ne İçin Okunur?
Her namazın sonunda ve her duanın kapanışında: Bakara 201.
Sağlık ve esenlik: Âfiyet duası, sabah ve akşam.
Sıkıntı, kaygı, darlık: Sıkıntı duası (Buhârî) ve Yâ Hayyu yâ Kayyûm.
Tövbe ve bağışlanma: Seyyidü’l-istiğfar; sabah-akşam.
Başkaları ve ümmet için: Mâide 118.
Gece ibadeti ve tefekkür: Âl-i İmrân 190-191.
Ahlak ve iffet: Hidayet-takva-iffet-gına duası.
Peygamberimizin Duaları Nasıl Okunur?
- Hamd ve salavat: “Elhamdülillâhi rabbil-âlemîn” ve bir salavat ile başlayın; Peygamberimiz “salavatsız dua perdelidir” buyurmuştur.
- Üç kere: Duaları üç kere tekrar etmek sünnettir; sayı şartı yoktur.
- Eller ve yön: Eller açık, kıbleye dönük; sesi yükseltmeden.
- Kapanış: Bakara 201 ve “âmin” ile bitirin; yüzünüzü ellerinizle sıvazlayın.
- Süreklilik: Sabah ve akşam duaları (Seyyidü’l-istiğfar, âfiyet duası) her gün; sıkıntı duası ihtiyaç anında.
Sitemizdeki Orijinal Dua Yazımız
Selamlar. Sizlerle, bildiğimiz ve elimizde mevcut olan Peygamberlerimizin Evrensel Kitabımız Kur’an-ı Kerim’de geçen, benim de okudukça rahatladığım bazı dualarını paylaşıyor olacağız. Hepimize şifa olsun. Kalpten inanarak, huşu içinde iyi okumalar diliyoruz.
Hz. Muhammet (a.s.): Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammet, sevgili Bilal’e der ki: Bu gece öyle ayetler indi ki, nasıl Allah’a çok şükreden bir kul olmayayım (Âl-i İmrân 190-191. ayetler). “İnne fî halkıs semâvâti vel ardı vahtilâfil leyli ven nehâri le âyâtin li ulîl elbâb.” (Âl-i İmrân, 190) “Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelip gidişinde selim akıl sahipleri için elbette ibretler vardır.” “Ellezîne yezkurûnallâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cunûbihim ve yetefekkerûne fî halkıs semâvâti vel ard, rabbenâ mâ halakte hâzâ bâtılâ, subhâneke fekınâ azâben nâr.” (Âl-i İmrân, 191) “Onlar ayaktayken, otururken ve yanları üzerine yatarken (her an) Allah’ı anarlar. Göklerin ve yerin yaratılışı üzerinde düşünürler. ‘Rabbimiz! Bunu boş yere yaratmadın, seni eksikliklerden uzak tutarız. Bizi ateş azabından koru’ derler.”
“İn tu’azzibhum fe-innehum ibâduk, ve-in tağfir lehum fe-inneke ente-l’azîzu-lhakîm.” (Mâide Suresi, 118. ayet) “Eğer kendilerine azap edersen şüphe yok ki onlar senin kullarındır. Şayet onları bağışlarsan Aziz (kudreti ile her şeye üstün gelen) Hakim (hikmetiyle her yaptığını yerli yerince yapan) olan sensin.” (Mâide Suresi, 118. ayet)
Kalpten samimiyetle yapılan, bizlerin en yüksek iyiliğine olan; Yüce Yaratıcımız senin bildiğin bizim bilmediğimiz dualarımızı kabul et. Yüce Allah’ım, Senin istediğin gibi bir kul olmam için lütfen bana yardım et. 7 ceddim dahil hepimizin günahlarını bağışla, affet. Sen bağışlayanların en büyüğüsün. Ulular Ulusu Güzel Rabbim; benim ve bütünün en yüksek hayrına şifa olmasına niyet ettim, ve öyle de oldu. Şükürler olsun Yüce Rabbimize… Sevgide ve Işıkta Kalın. Sonsuz Teşekkürlerimizle.
Diğer Peygamber Duaları ve İlgili Yazılar
- Sabah duası: Peygamberimizin sabah duaları
- Akşam duası
- Rabbi yessir duası
- Niyete göre esma rehberi
- Peygamber duaları rehberi: Kur’an’daki 14 peygamber duası
- Tüm dualarımız
