Kur’an’da en çok duası geçen peygamber Hz. İbrahim’dir (a.s.). Ateşe atılırken, oğlunu kurban etmeye götürürken, Kâbe’yi inşa ederken, yaşlılığında evlat isterken hep dua etti; bu yüzden gelenek onu “dua eden peygamber” olarak anar. Bu yazıda Hz. İbrahim’in en bilinen dualarının okunuşunu, anlamını, hangi olayda edildiğini ve ne için okunduğunu bulacaksınız.
Hz. İbrahim’in dualarının ortak özelliği hep “salih” kelimesidir: salih evlat, salihler arasına katılmak, salih amel. Kendisi için hikmet, evladı için hayır, anne-babası ve tüm müminler için bağışlanma ister.
Hz. İbrahim’in Duaları: Okunuşu ve Anlamı
1. Hikmet duası (Şuara Suresi, 83)
Rabbi heb lî hukmen ve elhıknî bis-sâlihîn.
“Rabbim! Bana hikmet (doğru hüküm) ver ve beni salihlerin arasına kat.”
Şuara Suresi, 83. ayet
Devamındaki ayetlerde İbrahim “sonra gelecekler arasında beni doğrulukla anılanlardan kıl, beni Naîm cennetinin vârislerinden eyle, babamı bağışla” der (Şuara, 84-86). Doğru karar vermek, ilim ve hayırlı bir isim bırakmak niyetiyle okunur.
2. Hayırlı evlat duası (Saffât Suresi, 100)
Rabbi heb lî mines-sâlihîn.
“Rabbim! Bana salihlerden (hayırlı bir evlat) bağışla.”
Saffât Suresi, 100. ayet
Cevap bir sonraki ayettedir: “Biz de ona yumuşak huylu bir oğul müjdeledik” (Saffât, 101). Bu oğul Hz. İsmail’dir. Çocuk sahibi olmak isteyenler ve çocuğunun hayırlı olmasını isteyenler için en kısa evlat duasıdır.
3. Namaz ve nesil duası (İbrahim Suresi, 40)
Rabbic’alnî mukîmes-salâti ve min zürriyyetî, rabbenâ ve tekabbel duâ’.
“Rabbim! Beni ve soyumdan gelenleri namazı dosdoğru kılanlardan eyle. Rabbimiz, duamı kabul et.”
İbrahim Suresi, 40. ayet
Namaza devam edemeyenler ve çocuklarının ibadete alışmasını isteyenler için okunur; namazın sonunda oturuşta okunması yaygındır.
4. Anne-baba ve müminler için bağışlanma duası (İbrahim Suresi, 41)
Rabbenâğfir lî ve li-vâlideyye ve lil-mü’minîne yevme yekûmul-hisâb.
“Rabbimiz! Hesap görülecek günde beni, anne-babamı ve müminleri bağışla.”
İbrahim Suresi, 41. ayet
Namazların sonunda tahiyyatta okunan duadır; vefat etmiş anne-baba için en çok okunan Kur’an duasıdır.
5. Kâbe duası: kabul ve teslimiyet (Bakara Suresi, 127-128)
Rabbenâ tekabbel minnâ inneke entes-semîul-alîm. Rabbenâ vec’alnâ müslimeyni leke ve min zürriyyetinâ ümmeten müslimeten leke, ve erinâ menâsikenâ ve tüb aleynâ, inneke entet-tevvâbür-rahîm.
“Rabbimiz! Bizden kabul buyur; şüphesiz sen işitensin, bilensin. Rabbimiz! Bizi sana teslim olanlardan kıl, soyumuzdan da sana teslim olan bir ümmet çıkar; bize ibadet yollarımızı göster ve tövbemizi kabul et. Şüphesiz sen tövbeleri çok kabul edensin, merhametlisin.”
Bakara Suresi, 127-128. ayetler
Hz. İbrahim ve oğlu İsmail Kâbe’nin temellerini yükseltirken bu duayı etti. Yapılan bir işin, verilen bir sadakanın ve ibadetin kabulü için okunur.
6. Ateşe atılırken: Hasbünallah (Âl-i İmrân, 173)
Hasbünallâhu ve ni’mel vekîl.
“Allah bize yeter; O ne güzel vekildir.”
Âl-i İmrân Suresi, 173. ayet (Buhârî’de İbrahim’in ateşe atılırken söylediği söz olarak geçer)
Hadiste Hz. İbrahim’in ateşe atılırken bu sözü söylediği anlatılır; ateş ona serin ve selamet oldu (Enbiya, 69). Korku, tehdit ve güç yetmeyen durumlarda okunur. Aynı niyetle okunan esmalar için düşmandan korunmak için esma yazısına bakabilirsiniz.
Hz. İbrahim’in Kıssası: Halîlullah
Hz. İbrahim, Allah’ın “dostum” (Halîl) dediği peygamberdir (Nisâ, 125). Putperest bir toplumda tek başına tevhidi savundu, putları kırdı, ateşe atıldı ve ateş ona zarar vermedi. Yaşlılığında evlat istedi; İsmail ve İshak’ı verildi. Oğlunu kurban etmekle sınandı, teslim oldu ve kurban ona fidye olarak gönderildi; Kurban Bayramı bu olayın hatırasıdır. Oğlu İsmail ile Kâbe’yi yükseltti ve insanları hacca çağırdı.
Kur’an onu “tek başına bir ümmet” (Nahl, 120) diye anar. Dualarının hepsi bu kıssanın içinden gelir: ateşin önünde tevekkül, evlat için sabır, Kâbe’de kabul dileği.
Hz. İbrahim’in Duası Ne İçin Okunur?
Hayırlı evlat ve çocuk sahibi olmak: Saffât 100; çocuk isteyen çiftler ve hamileler tarafından okunur. Bkz. Hz. Zekeriya’nın duası.
Asi ya da yoldan çıkmış evlat: İbrahim 40 (“soyumdan gelenleri namaz kılanlardan eyle”). Aynı niyet için asi evlat için esma yazısı da vardır.
Anne-baba için, vefat etmişler için: İbrahim 41; her namazın sonunda ve kabir ziyaretinde okunur.
Doğru karar ve hikmet: Şuara 83; önemli seçimler, eğitim ve meslek kararları öncesinde.
Korku ve tehdit: Hasbünallah; korku anında 7 ya da 70 kere.
Bir işin kabulü: Bakara 127; ibadet, sadaka, kurban ve hayır işlerinden sonra.
Hz. İbrahim’in Duası Nasıl ve Kaç Kere Okunur?
- Abdest ve besmele: Abdest alın, besmele ve salavatla başlayın; İbrahim’in adı geçen Salli-Bârik salavatları bu dualarla özellikle uyumludur.
- Hangi dua: Niyetinize uygun olanı seçin: evlat için Saffât 100, anne-baba için İbrahim 41, karar için Şuara 83, korku için Hasbünallah.
- Sayı: Kur’an dualarında sayı şartı yoktur; gelenekte 7, 21 ya da 41 kere, evlat niyetinde 40 gün okunur. Hasbünallah 70 ya da 450 kere okunur.
- Zaman: Namaz sonları, sabah namazından sonra ve Cuma günü. Evlat duası özellikle seher vaktinde.
- Niyet: “Allah’ım, İbrahim’e verdiğin gibi bana da hikmet, hayırlı evlat ve salih bir hayat ver; anne-babamı ve tüm müminleri bağışla.”
Sitemizdeki Orijinal Dua Yazımız
Selamlar. Sizlerle, bildiğimiz ve elimizde mevcut olan Peygamberlerimizin Evrensel Kitabımız Kur’an-ı Kerim’de geçen, benim de okudukça rahatladığım bazı dualarını paylaşıyor olacağız. Hepimize şifa olsun. Kalpten inanarak, huşu içinde iyi okumalar diliyoruz.
Hz. İbrahim (a.s.): “Rabbi! Helali hukmen elhıkni bis salihin.” (Şu’ara Suresi, 83. ayet) “Rabbim! Bana hikmet ver ve beni salihler arasına dahil et.” (Şu’ara Suresi, 83. ayet)
Kalpten samimiyetle yapılan, bizlerin en yüksek iyiliğine olan; Yüce Yaratıcımız senin bildiğin bizim bilmediğimiz dualarımızı kabul et. Yüce Allah’ım, Senin istediğin gibi bir kul olmam için lütfen bana yardım et. 7 ceddim dahil hepimizin günahlarını bağışla, affet. Sen bağışlayanların en büyüğüsün. Ulular Ulusu Güzel Rabbim; benim ve bütünün en yüksek hayrına şifa olmasına niyet ettim, ve öyle de oldu. Şükürler olsun Yüce Rabbimize… Sevgide ve Işıkta Kalın. Sonsuz Teşekkürlerimizle.
Diğer Peygamber Duaları ve İlgili Yazılar
- Hz. Zekeriya’nın duası: hayırlı evlat
- Hz. Adem’in duası: tövbe ve bağışlanma
- Asi evlat için esma
- Hz. Süleyman’ın duası: şükür
- Peygamber duaları rehberi: Kur’an’daki 14 peygamber duası
- Tüm dualarımız
